Trong những năm gần đây, tệ nạn xã hội, đặc biệt là tệ nạn ma túy đang trở thành mối quan tâm lớn của mỗi cá nhân, mỗi gia đình và toàn xã hội. Bởi nghiện ma túy là một loại tệ nạn xã hội nguy hiểm nhất hiện nay. Do bản tính đua đòi, ham muốn cảm giác lạ, bị bạn bè rủ rê, gia đình thiếu quan tâm… Chính là lý do để một số thanh thiếu niên tìm đến ma túy.
Đáng báo động, đối tượng sử dụng ma túy tập trung ở độ tuổi thanh niên, thậm chí đã bắt đầu trẻ hóa đến tuổi vị thành niên và học sinh. Những kẻ buôn bán ma túy thường dụ dỗ các đối tượng học sinh, sinh viên bằng cách cho hút không mất tiền, khi đã nghiện thì các em sẽ trở thành công cụ để chúng kiếm tiền, đi vào con đường: trộm cắp, cướp giật, tham gia vào các đường dây mua bán ma túy.
Nguy hiểm hơn, một số em có quan niệm sai lầm cho rằng chơi thuốc lắc hay ma túy đá, ma tuý cỏ chỉ gây hưng phấn tức thời nhằm giải trí cho vui, chứ hoàn toàn không gây nghiện. Các em sử dụng ma túy đá, ma tuý cỏ để vui chơi hết mình, chứng tỏ đẳng cấp mà không biết rằng nó có sức tàn phá ghê gớm đến sức khỏe, gây ảnh hưởng xấu đến xã hội: Chém giết người vô cớ, cuồng dâm, hoang tưởng, mất kiểm soát hành vi của mình, nặng hơn sẽ mắc bệnh tâm thần, suy kiệt thể chất và suy giảm khả năng tình dục, dẫn đến vô sinh; các cơ quan nội tạng sẽ nhanh chóng suy yếu, kiệt quệ, nó tàn phá hệ thống dây thần kinh, hủy hoại não bộ gấp nhiều lần so với thuốc lắc.
Vậy ma túy là gì? Nhận biết các dạng ma túy, tác hại của ma tuý với sức khoẻ thể chất, tinh thần con người như thế nào? 1. Cần sa
- Cần sa là loại ma túy được chế từ hoa và lá khô của cây cần sa. Loại ma túy này còn được biết đến với những tên khác như "cỏ", bồ đà, tài mà….
- Các sản phẩm thường gặp của cần sa: Cần sa thảo mộc, nhựa cần sa, tinh dầu cần sa,…
- Tác hại: Cần sa gây ra hàng loạt các thay đổi về tâm lý và cư xử ở người sử dụng. Các cơ quan cảm giác bị kích thích mạnh dẫn đến ảo giác, trí nhớ lẫn lộn, tư tưởng bất an, cảm xúc bất thường. Gây rối loạn thần kinh, rối loạn tình dục, giảm khả năng sinh sản. Cần sa có thể gây ra bất tỉnh, tử vong. 2. Thuốc phiện
- Thuốc phiện trong nhóm ma tuý tự nhiên, được lấy từ nhựa của quả, thân cây, lá, hoa của cây thuốc phiện (chủ yếu được lấy từ quả).
- Thuốc phiện có 2 dạng: thuốc phiện sống, thuốc phiện chín.
- Tác hại: Người hút bị suy sụp, mất hết nghị lực, ý chí và cảm giác không còn. Nghiêm trọng hơn là xuất hiện các biến chứng như: viêm dạ dày, viêm ruột mãn tính, táo bón dai dẳng, phát ban ngoài da, tiểu tiện ra abumin (một loại huyết tương trong cơ thể người), thường xuyên bị viêm phổi, mạch đập chậm và không đều. 3. Heroin
- Heroin có tên thường gọi là hàng trắng, bạch phiến, xì ke, là chất được tổng hợp từ morphine có trong nhựa thuốc phiện.
- Cách nhận biết: tồn tại dạng bột, nén, tinh thể. Màu trắng hoặc vàng nhạt, vị đắng, mùi giấm ăn.
- Tác hại: Heroin có khả năng gây nghiện rất nhanh cho người dùng, chỉ cần sau một hoặc hai lần dùng. Người nghiện bị suy sụp rất nhanh về cả thể chất lẫn tinh thần. Nếu dùng quá liều có thể dẫn đến tử vong. 4. Ma tuý đá (Methamphetamine)
- Loại ma tuý này được gọi là “đá” vì hình dạng bên ngoài trông giống đá – là tinh thể kết tinh thành những mảnh vụn li ti, gần giống với hạt mì chính (bột ngọt) hoặc giống hạt muối và óng ánh giống đá.
- Tác hại: Dùng ma tuý đá sẽ gây nghiện. Người sử dụng ma tuý đá thường thiếu ngủ, chán ăn, đánh trống ngực, chóng mặt và các giấu hiệu cường giao cảm như: tăng huyết áp, tăng thân nhiệt và rối loạn tâm thần, rối loạn nội tiết, rối loạn tâm sinh lý và nhiều chức năng khác của cơ thể. 5. Thuốc lắc
- Thuốc được sản xuất dưới dạng viên nén, viên nang, bột trắng hay màu. Thuốc lắc có rất nhiều loại với nhiều tên gọi như hồng phiến, viên nữ hoàng, ngọc điên, Adam, Eva, mọi da đỏ, mè đen, tên lửa, thiên thần,…
- Tác hại: Thuốc gây ảo giác về thính giác, thị giác, làm biến dạng nhận thức của con người. Người sử dụng thuốc lắc thường bị kích động, hoang tưởng, ảo giác, muốn nhảy múa điên cuồng, không làm chủ được hành vi và thời gian sinh hoạt bị đảo lộn. Sử dụng lâu sẽ dẫn đến giảm thính giác, giảm trí nhớ, mất ngủ, nặng hơn sẽ gây chứng bệnh thần kinh,…Khi sử dụng nguy cơ quan hệ tình dục tập thể rất cao dẫn đến nguy cơ làm gia tăng lây nhiễm HIV. 6. Cỏ Mỹ
- Một số loại ma tuý tổng hợp được pha trộn trong thực vật, thường được gọi là cỏ Mỹ.
- Cỏ Mỹ có sợi vụn, có mùi hơi khét, dạng nhựa cháy; hoặc có thể đươc tồn tại dưới dạng lỏng.
- Tác hại: Cỏ Mỹ có khả năng gây nghiện rất cao và rất độc hại đối với sức khoẻ của con người. Khiến cơ thể xuất hiện các triệu chứng loạn thần, suy nghĩ tách rời thực tế. Lơ mơ, sợ hãi hoặc lo lắng thái quá. Hoang tưởng và mất lòng tin đến mức cực đoan, vô lý, từ đó xuất hiện các hành vi mang tính bạo lực, xuất hiện ảo giác. Ngoài ra không ít người gặp phải tình trạng như: tim đập nhanh, nôn nhiều, tử vong đột ngột, đau tim, động kinh, có các biểu hiện của một người mang bệnh tâm thần. 7. Ma tuý LSD ( Bùa lưỡi)
- LSD tồn lại dưới dạng bột, không màu được tẩm vào miếng giấy nhỏ có in hình các nhân vật hoạt hình, hoặc hình thù ngộ nghĩnh có nhiều màu sắc vui mắt. Mỗi miếng giấy tẩm LSD thông thường có kích thước 1,5cm x 1,5cm. Các tem này có khả năng tan trong nước và chất cồn. Ở Việt Nam, giới trẻ sử dụng thường gọi LSD là “bùa lưỡi”, “tem thư”, “kẹo dán”,…
- Tác hại: Khi ngậm LSD có tác dụng trực tiếp đến cơ thể người sử dụng thông qua cơ quan vị giác ( lưỡi). Sau khi ngậm “tem giấy” khoảng 5 phút người sử dụng sẽ bị ảo giác. Thời gian để “tem giấy” tan hết trong miệng thường là 3 giờ, LSD sẽ tác dụng trực tiếp lên não người sử dụng gây ảo giác cực mạnh, người sử dụng có nguy cơ tử vong vì sốc. 8. Một số loại ma tuý “núp bóng”, “trá hình” 8.1. Ma tuý trà trộn trong Trà sữa
- Ma tuý “Trà sữa” có dạng bột, có mùi sữa thường được đựng trong các túi nilon có bao bì bắt mắt, in chữ Trung Quốc. Khi sử dụng, ma tuý “Trà sữa” được pha cùng các loại nước giải khát như nước tăng lực hoặc cocacola rồi uống trực tiếp để tăng độ “phê”.
- Tác hại: Do thành phần chính là ma tuý đá nên ma tuý “Trà sữa” gây ra rất nhiều ảnh hưởng cho sức khoẻ người sử dụng như khi dùng ma tuý đá. 8.2. Nước vui
- “Nước vui” có dạng lỏng, đựng trong các lọ nhỏ khoảng 10-15ml (bán trái phép trên thị trường). Khi sử dụng, các đối tượng thường trộn lẫn với các loại nước có gas theo một tỷ lệ nhất định nhất định sau đó uống trực tiếp.
- Tác hại: Khi mới vào cơ thể, loại ma tuý này sẽ tạo cho người sử dụng cảm giác hưng phấn, vui vẻ kéo dài, đặc biệt khi kết hợp với nghe nhạc mạnh. Tuy nhiên, ma tuý “nước vui” gây co thắt mạch máu, giảm khả năng toả nhiệt của cơ thể. Sự tăng thêm nhiệt dẫn đến các biến chứng nguy hiểm, gây suy hô hấp, rối loạn nhịp tim và cơ thể, dẫn tới tử vong. 8.3. Cần sa có trong bánh lười, kẹo dẻo, kẹo mút,..
- “Bánh lười” là chiếc bánh ngọt có tẩm cần sa. Bánh này có vị thơm của chocolate, vị ngọt của nho khô,…Giá bán khoảng 200.000 – 300.000 đồng/bánh. Do có tinh chất cần sa nên khi ăn, chất ma tuý sẽ ngấm nhanh vào máu khiến cho người sử dụng có cảm giác “phê”, hưng phấn, ảo giác. Khi sử dụng nhiều dẫn đến nghiện và tác hại đối với cơ thể như việc sử dụng các loại cần sa thông thường.
- Các loại kẹo mút cần sa xuất hiện trên mạng xã hội và được quảng cáo là “đồ ăn lạ”. 8.4. Ma tuý tẩm trong thuốc lá điện tử
- Thuốc lá điện tử chứa nicotine là chất gây nghiện. Nicotine trong thuốc lá điện tử đặc biệt có hại với phụ nữ mang thai và thai nhi, gây hại cho sự phát triển não bộ ở trẻ em, gây suy giảm trí nhớ, nicotine làm giảm lưu lượng máu, gây ra nguy cơ đau thắt ngực, suy tim, đột quỵ. Nicotine còn gây suy giảm miễn dịch, giảm sức đề kháng.
- Thuốc lá điện tử được chứng minh đã gây ra bệnh phổi như tắc ngẽn phổi mãn tính, ung thư phổi, hen, đột quỵ não, tim mạch, ung thư. 8.5. Ma tuý ‘nước biển” hay “vitamin G”
- Ma tuý “nước biển” có tên GHB. GHB rất khó phát hiện khi được hoà vào nước, thường được sản xuất dưới dạng nước hoặc siro nên khả năng thẩm thấu vào máu và tác động lên hệ thần kinh nhanh hơn các loại chiết xuất khác. Ngoài ra, trên thị trường còn xuất hiện một số loại có dạng miếng dán, xông,..
- Tác hại: Khi GHB xâm nhập vào trong cơ thể thường khiến con người cảm thấy hưng phấn, xuất hiện ảo giác, không thấy buồn ngủ, gây cảm giác kích động cực độ, dẫn đến các hành vi bạo lực,…Nếu sử dụng quá liều, cơ thể người sử dụng sẽ bị suy nhược, hệ thần kinh bị rối loạn, làm giảm nhịp đập của tim, hệ hô hấp, buồn nôn, chóng mặt, trí nhớ giảm,…thậm chí còn bị co giật, tử vong nếu không được cấp cứu, chữa trị kịp thời.
Qua các thông tin trên, mong rằng các em học sinh có thể nhận biết được các loại ma tuý, hậu quả và tác hại của việc sử dụng ma tuý. Từ đó nâng cao cảnh giác và ý thức tự phòng tránh, tránh xa các loại ma tuý, không được lạm dụng hay sử dụng bất kỳ loại ma tuý nào cho bất kỳ mục đích nào.
